Türkiye-Afrika İlişkilerinde Yeni Dönem: Stratejik Ortaklık

Abdurrahman SIRADAĞ - Yrd. Doç., Uluslararası Saraybosna Üniversitesi

Türk Dış Politikası, 2000’li yıllardan itibaren büyük bir değişim ve dönüşüm içerisine girmiştir. Yeni aktörlerle stratejik ortaklıklar kurularak Türkiye’nin uluslararası sistemdeki ağırlığı daha fazla hissedilmeye başlanmıştır. Türkiye, Afrika kıtası ile ilk kurumsal ilişkisini 18-21 Ağustos 2008 tarihinde İstanbul’da I. Türkiye-Afrika Zirvesi ile resmi olarak başlatmıştır. Bu zirveye 49 Afrika ülkesinden üst düzey katılım gerçekleşmiş ve11 uluslararası ve bölgesel örgüt temsilcisi katılmıştır. I. Türkiye-Afrika Zirvesi, özellikle kıta ile çok yönlü ilişkilerin başlatılması ve Türkiye’nin kı- taya yönelik geleneksel, pasif ve tek yönlü dış politikasının değişmesi için büyük bir önem taşımaktadır.

Dolayısıyla, bu zirveyle birlikte kıta ile stratejik ortaklık geliştirilerek Türkiye’nin dış politika ufku bir dönüşüm içerisine girmeye başlamıştır. 19-21 Kasım 2014 tarihinde II. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi Afrika kıtasının batısında yer alan Ekvator Ginesi’nin ev sahipliğinde başkent Malabo’da gerçekleşti.2013 yılında yapılması planlanan II. Türkiye-Afrika Zirvesi, Ekvator Ginesi ve Etiyopya arasında yaşanan zirvenin ev sahipliği konusundaki ihtilaflar sebebi ile Kasım 2014 yılına ertelenmişti. Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında kalabalık bir heyet ve iş dünyasından da 200 kişi katıldı. Zirvede ortak bir bildiri yayınlanarak 2015-2019 Türkiye-Afrika Ortaklığı Ortak Eylem Planı kabul edildi.

Ortak Eylem Planı’na göre Türkiye, Afrika ülkeleri ile siyasi, ticari, tarım, sağlık, barış ve güvenlik, eğitim, yatırım, enerji gibi alanlarda eşitlik ve ortak çıkar temelinde çok yönlü ilişkilerini geliştirilmeyi amaçlamıştır. Zirvede ayrıca III. Türkiye-Afrika Zirvesi’nin 2019 yılında İstanbul’da yapılması kararlaştırıldı. Afrika kıtası bu zirvede 32 devlet ve hükümet başkanlarının ve üst düzey diplomatik temsilcilerin katılımı ile temsil edilmiştir. Zirveye ayrıca Afrika Birliği (AfB) dönem başkanı Moritanya Cumhurbaşkanı Abdülaziz ve AfB Komisyonu Başkanı Dr. Dlamini-Zumada katılmıştır.

II. Türkiye-Afrika Zirvesi’nin gerçekleşmesi, Türkiye-Afrika ilişkilerinin bir kurumsallaşma sürecine girdiğinin önemli bir göstergesi olarak kabul edilebilir. Ayrıca, bu zirve ile birlikte Türkiye, dış politikasını daha bağımsız ve etkili şekilde yönlendirebildiğini de ortaya koymuştur.

Analizin devamı: http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/2015324_3abdurrhimsiradag.pdf

ORSAM`ın diğer analizleri için: http://www.orsam.org.tr/tr/Yayinlar/OrtadoguAnalizMakaleler.aspx?ID=68