Türkiye, Geçiş Kapılarını Kapatıyor

The New York Times

Komşu Suriye’de dört yıldır süren ihtilaf boyunca açık kapı politikasını benimseyen Türkiye, bu ay iki ülke arasında kalan iki sınır geçiş kapısını da kapatmak için harekete geçti ve olası bir terör saldırısı endişelerinden dolayı yerlerinden olan Suriyeli mültecilerin ülkeye girişini engelledi.

Hatay ilindeki Öncüpınar ve Cilvegözü Sınır Kapıları, Suriye’nin kuzeyinde yoğunlaşan çatışmalara karşı bir önlem olarak ilk olarak 9 Mart’ta kapatıldı. Ancak o tarihten bu yana Türkiye’den Suriye’ye ticaret yapan ve yardım taşıyan kamyonların geçişine izni verilirken kapılar, pasaportları olan Suriye vatandaşları da dâhil olmak üzere Türkiye’ye geçmeye çalışanlara karşı iki haftadan fazla bir süredir kapalı.

Üç yıldır Türkiye’de yaşayan ve beş çocuk babası olan Abdo Falouti, “Çoğu Suriyeli içeride ve dışarıda kaldı. Annem birkaç hafta önce pasaportunu yenilemek için Suriye’ye gitti ancak geri yanımıza gelemedi.” diye konuştu.

Sınır kapılarının kapatılması; mültecileri ülkeye kabul etme taahhüdü ile güvenliği sağlama ve Batılı müttefiklerinden sınır kontrollerini sıkılaştırması için gelen baskı arasında bir denge kurmaya çabalayan Türkiye’nin karşı karşıya olduğu açmazı ortaya koyuyor. BM Mülteciler Yüksek Komiserliğine göre Türkiye, şimdiye kadar Suriye’den yaklaşık iki milyon mülteci kabul etti böylece dünyada en çok mülteciye ev sahipliği yapan ülke oldu.

Türk yetkililer, sınır kapılarını kapalı tutma kararının, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın organize ettiği bir terör komplosuna işaret eden istihbarat dolayısıyla gerekli olduğunu söylediler.

İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir istihbarat yetkilisi, “Burada bir veya iki kişinin oluşturduğu tehditten bahsetmiyoruz. Büyük çaplı bir terörist saldırıyla ilgili ciddi bir istihbarat aldık, bu sebeple de gerekli önlemleri almak zorundayız.” diye konuştu.

Yetkililer, kapıların yeniden ne zaman açılacağını söylemediler ancak hükûmetin, açık kapı politikasına bağlılığının sürdüğünü belirttiler.

Türkiye, son dönemde Suriye sınırından yabancı cihatçıların akışını durdurmak amacıyla önlemler aldı ancak çabaları uluslararası toplumun beklentilerini karşılamadı.

Geçen pazartesi yarı resmî Anadolu Ajansı, pasaportu olan Suriye vatandaşlarının güvenlik kontrollerine tabi olmak üzere girişine izin verilerek Cilvegözü Sınır Kapısı’nın kısmen yeniden açıldığını aktardı. Ancak hem Türkiye hem de Suriye sınır kapısından temsilciler bunu doğrulamadı.

Sınır kapısının Suriye tarafının basın bürosu başkanı Moayad Alzreak, “Hiç kimse yasal olarak Suriye’den Türkiye’ye geçemez, pasaportu olsa dahi. Türk ordusu kaçakçılık güzergâhlarına karşı da sıkı tedbirler aldı, bu sebeple Türk tarafına geçmek zor.” şeklinde konuştu.

Açıklama yapma yetkisi olmadığı gerekçesiyle ismini vermeyen Hatay Valiliğinden bir yetkili ise yaralı Suriyelilerin Türkiye’ye girişine izin verildiğini söyledi. Ancak Suriyeli yardım çalışanları, kanser gibi hastalıklar için acil tedaviye ihtiyacı olan Suriyelilerin doktor raporuyla dahi tedavi olamadığından yakınıyor.

Esad hükûmetiyle savaşan asi bir grup olan Ceyş el İslam üyesi Ahmed Akrama, “Kapıların kapanmasından bu yana on kişi hayatını kaybetti.” dedi.

Alzreak’a göre günde ortalama 3 bin Suriyeli Cilvegözü Sınır Kapısı’ndan Türkiye’ye giriş yapıyordu ancak şu anda mülteciler için Türk ordusu tarafından ana güzergâhları kesilen insan kaçakçıları aracılığıyla sınırı yasa dışı yollardan geçmekten başka bir seçenek kalmadı.

İş için Türkiye’den Suriye’ye sık sık gidip gelen Abdo Falouti, “Şimdi hepimiz mahsur kaldık. Bazen kendime Suriye’yi bir daha hiç görememe olasılığının olup olmadığını soruyorum.' diye konuştu. (ABD, The New York Times - 29 Mart 2015)