Türkiye`nin Parolası 'Yeni'

Fazıla Mat

“Yeni” bir cumhurbaşkanı, yeni bir başbakan ve yeni bakanlar, hepsi “yeni bir Türkiye” için. Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki zaferinden sonra Erdoğan, eski Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu liderliğindeki sadık bir hükûmet ekibi ortaya koydu. Hedef: ülkede bir başkanlık sistemi oluşturmak.

Birkaç haftadan beri “yeni” sözcüğü Ankara’daki parola. Geçen 28 Ağustos’tan beri vatandaşlar tarafından doğrudan seçilmiş ilk Devlet Başkanı ve eski Başbakan olan yeni Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, onun yerine geçen yeni Başbakan -eski Dışişleri Bakanı- Ahmet Davutoğlu, önceden bilinmeyen dört atamayla yeni bakanlar kurulu. Yeni bir hükûmet programı ve özellikle cumhuriyetin kuruluşunun yüzüncü yılı olan 2023 yılına kadar ulaşılacak nihai hedef “yeni bir Türkiye”.

Hükûmetin Tandemi

Hepsi, Erdoğan’ın ülkede başkanlık sistemi kurma planının içine dâhil oluyor. Seçim kampanyasında açıklanan bu niyet çoktan şekil almaya başladı. Başbakanlıktan ve AKP’nin liderliğinden istifasını sunmadan yeni görevini üstlenen Cumhurbaşkanı Erdoğan halefi olarak -ikisi arasındaki ilişkiyi şekillendirecek sevgiyi ortaya koyan- sadık Dışişleri Bakanı Davutoğlu’nu atadı. Başbakan, “vatandaşlar tarafından seçilmiş Cumhurbaşkanı ile Başbakan el ele ve omuz omuza yürüyeceğiz. Her kim (aramızda) bir çatışma görmeyi umut ediyorsa hayal kırıklığına uğrayacaktır. Ortak bir dava için mücadele eden yoldaşlar arasında herhangi bir çatışma olamaz” dedi.

Bu nedenle Erdoğan 10 Ağustos’taki Cumhurbaşkanlığı seçimindeki yüzde 51,8’lik oy oranıyla onu ödüllendiren seçmenlerin tercihiyle meşruluk hissederek, sadece temsilî yetkileri olan bir Cumhurbaşkanı olmayacak; aynı zamanda Başbakan Davutoğlu onun direktifleriyle uyum içinde çalışırken, Anayasa`dan doğan bazı yürütme yetkilerinden de azami bir şekilde yararlanacak.

Değişim ile İstikrar Arasında

Mevcut parlamenter sistemden ve Anayasa’dan gelen kurumsal sınırlamalar, başkanlık planının belli bir hassasiyetle uygulanmasını gerektiriyor. Siyasi analist Murat Yetkin’in Radikal’de yazdığı üzere Davutoğlu’nun hükûmet değişikliği, “2015 yılındaki seçim yarışında gereksiz riskler almak istememe niyetini” ortaya koyuyor.

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın (uluslararası düzeyde Türk ekonomisinin garantörü olarak düşünülen) şimdiki pozisyonunda kalması yönündeki seçim de bu isteği gösteriyor. Babacan geçen aylarda, özellikle banka faiz oranlarının yönetimi konusunda eski Başbakan Erdoğan ile açık bir şekilde ayrılık yaşamıştı. Bu nedenle pek çok kişi görevinden alınacağı varsayımında bulunuyordu. Bazı analistlere göre söz konusu siyasetçinin görevinde kalması, Davutoğlu hükûmetinin, ülke ve özellikle de uluslararası yatırımcılar için şu anda ekonomik anlamda bir istikrarsızlık durumunu engelleme isteğini gösteriyor.

Dış Politika ve IŞİD Tehdidi

Yine Türkiye’nin AB’ye girmesi de Davutoğlu hükûmetinin önceliği. Yeni Dışişleri Bakanı olan Mevlüt Çavuşoğlu’nun yerine Volkan Bozkır yeni Avrupa Bakanı oldu. Yalnızca Arap devrimlerinin başlamasına kadar başarılı olan “komşularla sıfır sorun” doktrininin yaratıcısı olan Davutoğlu’nun başbakan olarak görevlendirilmesi, Ankara’nın dış politikasının yöneliminde bir devamlılık olduğunu gösteriyor.

Davutoğlu, “Değer odaklı Türk dış politikası artık küresel bir markadır.” dedi. Davutoğlu`nun coşkusu ona 'Yeni Türkiye artık uluslararası bir başarı örneği hâline gelmiş' ve 'bölgesel ve küresel her soruna çözümün parçası olmaya devam edecektir.' sözlerini sarf ettirdi.

Türkiye, IŞİD karşısındaki “ihtiyatlı” tutumunun gerekçesi olarak geçen haziran ayında Musul’daki Türk Konsolosluğundan kaçırılan 49 rehinenin hâlâ IŞİD’in elinde olmasını gösterdi.

Sonuç olarak, bu 'yeni Türkiye' projesi kaçınılmaz bir şekilde bütün bu yükler ile de ilgilenmek zorunda kalacak. (İtalya, Osservatorio Balcani e Caucaso - 15 Eylül 2014)