Türk-Japon Diplomatik İlişkileri

Norihide Miyoshi

Bu yıl, Türkiye ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 90. yılı kutlanıyor ve bu vesile ile kutlama etkinlikleri düzenlendi. Ağustos ayında cumhurbaşkanlığı görevine gelen Erdoğan başbakan olduğu dönemde Başbakan Abe ile üç defa bir araya geldi. Ekonomik ilişkilerde dikkat çekici gelişme de kaydedildi.

Türkiye, son 10 yılda gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYİH) üç kattan fazla arttığı bir ekonomik büyüme kaydetti. Bu başarı sayesinde Türkiye’nin bölgesel varlığı artıyor. Ancak Türkiye, ihtilafların yaşandığı ülkelerle çevrili, zor bir bölgede yer alıyor.

Bu anlaşmazlıklar içindeki en büyük sorun IŞİD’dir. IŞİD, Suriye ile Irak’ın toprak bütünlükleri için tehlike arz ediyor ve bu da büyük bir kaygı uyandırıyor.

Türkiye şu anda Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi olarak, diğer üye ülkelerle de bu soruna ilişkin istişarelerde bulunuyor. IŞİD’e militan ve maddi desteğin Türkiye’den giriş yaptığı şeklinde eleştiriler bulunuyor ancak hâlihazırda sınırdaki kontroller güçlendirilmiş durumda.

Türkiye’nin uzun vadede arzusu, yakın çevresindeki siyasi sistemin muhafaza edilerek sınırdaki regülasyonların azaltılması ve ekonomik refahın sağlandığı “Ortak Ekonomik Alan” oluşturulmasıdır. Avrupa Birliği’nde olduğu gibi, meta ve insan dolaşımının serbest olması hedefleniyor.

Türkiye çevresindeki istikrarsız duruma rağmen, barış ve istikrarı koruyan bir “ada”dır. Japonya’yı siyasi ve ekonomik olarak Orta Doğu bölgesine bağlayacak rolde olduğunu düşünüyorum. Türkiye de Asya pazarına ulaşmak için Japonya’ya ihtiyaç duymaktadır. Türkiye’nin AB üyeliğine dayanan dış politikasında bir değişiklik olmasa da Türkiye Avrupa’da olmakla birlikte aynı zamanda Asya’dadır. Türkiye, Asya’nın bir ülkesi olduğunu geç fark etti. Bu dönemde dinamizm Batı`da değil, Doğu`da. Bununla birlikte, Asya ile olan ilişkimiz Avrupa’nın alternatifi olarak değil, birbirini tamamlayıcı mahiyettedir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yıl dönümü olan 2023’e yönelik yeni gelişim planında; GSYİH’i iki katına çıkarak dünyanın ilk 10 büyük ekonomisi arasına girme hedefi var. İstanbul, ticaret ve finansın bölgesel merkezi olan büyük ana arter şehri hâline getirilecek. Daha çok sayıda Japon şirketinin angaje olmasını bekliyoruz. Sinop Nükleer Santrali projesinin başarıya ulaşması, iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönem açacaktır.

Erdoğan güçlü bir lider ama otoriter bir lider değildir. 10 yıl öncesine kadar asker, iç siyasette büyük bir güce sahipti. Şimdi, yargı, yasama ve yürütme arasında bir denge sistemi bulunuyor. Muhalefet partileri bağımsız ve güçlüdür. Ağustos ayında ilk kez cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmiş olması Türkiye’deki demokrasiyi güçlendirecektir.

Bülent Meriç: Türkiye’nin Tokyo Büyükelçisi. 1986-88 yılları arası Tokyo Büyükelçiliğinde çalışıp, Ukrayna Büyükelçiliği, Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü gibi görevlerde bulundu. Mayıs ayından itibaren şu anki görevinde. 57 yaşında.(Japonya, Yomiuri Shimbun - 23 Eylül 2014)