Kaneko Hidetoshi
Geçen hafta, Türkiye ve Güney Kore başlığıyla bir yazı yazmıştım. Bundan sonraki gün her gazetenin uluslararası haberlerin yer aldığı bölümlerinde Türkiye ve Güney Kore ile ilgili haber başlıkları yer aldı.
Haberde, Avrasyanın batısındaki Türkiye ile doğusundaki Güney Korenin rol aldığı, savunma füzesi ağını kurmaya çalışan ABD ile bunu engellemeye çalışan Çinin acımasızca gerçekleşen çekişmesinin hikâyesi yer alıyor.
Diğer tarafta, uluslararası haberlerin yer aldığı bölümlerdeki haberler, Türkiye ve Güney Korenin, Çinin aktif destek verdiği Asya Altyapı Yatırım Bankasına (AAYB) ABDyi karşılarına alarak katıldıklarından bahsediyordu. Burada AAYB kuruluşunun arka planı görülüyor. ABD ile Çin-Rusyanın etki alanı savaşı
Önce Japonya, Daha Büyük Doğu Asya Ortak Zenginlik Alanı sloganı yayımladı ancak Çinin ölçeği daha büyük. Çinin amacı, Büyük Avrupa-Asya zenginlik alanını oluşturmak. Son günlerde Çinin Dışişleri Bakanı Wang Yi Kazan-Kazan iş birliği ilişkileri temelli yeni nesil uluslararası ilişkilerin kurulacağına dair diplomatik planlarını açıkladı. Bu sırada Arkadaş (ponyû) Alanı ifadesi kullandı. Arkadaş Alanı Çincede İnternet sohbetine verilen bir isim. Buradaki Alan kelimesi kilit nokta Alanın içine girebilen arkadaş, giremeyen arkadaş değil. AAYBye giriş Arkadaş Alanı na giriş oluyor.
Başkan Şi Cinping planına bakalım. 2013 yılı Ekim ayındaki Orta Asya ziyaretinde Başkan, İpek Yolu Ekonomik Bölgesi planını başlattı. Çinin Çongçing şehrinden Orta Doğu ve Rusya üzerinden Avrupaya uzanan yüksek hızlı demir yolu hattı denilen muazzam altyapı planı Arkadaş Alanına Çinden fazlaca üretilen metal ürünlerin ihracatıyla Çin yuanı kazanılacak. Başkan, bir sonraki ay da Endonezya ziyaretinde, 21. yüzyıl deniz üzerinden İpek Yolu planını açıkladı.
Çin ilk olarak jeopolitik stratejiyle birlikte bunları gerçekleştirmek için AAYByi önerdi. Böyle olunca AAYBnin muazzam altyapı planındaki kârlılık ve fizibilite hafife alınmadı.
Çinin bu ağındaki rota haritasında dikkatler Türkiyeye çevriliyor. İpek Yolu yüksek hızlı demir yolu hattı İran üzerinden Türkiyeyi geçerek Romanya ve Ukraynaya doğru kuzeye gittikten sonra Moskovaya ulaşıp Avrupaya yönelecek. Eski Sovyet bloğu ülkelerini bağlayan stratejik bir hat olacak. Acaba fiilen gerçekleşecek mi? Ukrayna sorununda Rusyanın karşısında olan Avrupa ülkeleri neden AAYBye atlıyorlar? Şaşılacak bir durum (Japonya, Mainichi Shimbun - 02 Nisan 2015)