Hayal Şahinoğlu
Papa Fransuvanın, Aziz Petrus Bazilikasında düzenlenen 1915 yılı olaylarının yıl dönümüne ilişkin pazar ayininde, Ermeni soykırımını 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak nitelendirmesi, Ankara ile ilişkilere büyük zarar verdi.
Türkiye hükûmeti, ilk adım olarak Vatikanın Ankara Büyükelçisi Antonio Lucibelloyu Dışişleri Bakanlığına çağırarak Papanın açıklamalarına kesinlikle yanıt verileceği mesajını verdi. Türkiyenin Vatikan Büyükelçisi Mehmet Paçacı ise istişarelerde bulunmak üzere geri çağrıldı. Dışişleri Bakanlığından da konuyla ilgili olarak yanıt gecikmedi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Papanın geçen yılın kasım ayında Türkiyeye yaptığı ziyaret sırasında yaptığı açıklamalarla son yaptığı sözde soykırım açıklamalarının çelişkili olduğu, her iki ülkenin iyi niyetli olduğunu ve halklar arasında uzlaşma sağlanması için taraflara yardım edilmesi gerektiğini söylediği hatırlatıldı. Ankara, son açıklamalarıyla Papanın söylediklerini geri aldığını düşünüyor.
Söz konusu durumla ilgili olarak Azerbaycan, konuya Dışişleri Bakanlığı düzeyinde tepki verdi. Peki, bundan sonra hangi adım atılacak? Azerbaycan, uluslararası arenalardaki mücadelesinde Türkiyenin desteğini hep hissetmiştir. Vatikan ile Ankara arasında yaşananların sonucu ne olacak?
Siyaset bilimci Vefa Kuluzade, Türkiye ile Vatikan arasında yaşananların, siyasi açıdan önemli olsa da Türkiyenin uluslararası imajını fazla zedelemediğini söyledi. Papa düzeyinde böyle bir adımın atılabileceğinin zaten beklenen bir durum olduğunu belirten Kuluzade Sözde Ermeni soykırımının 100. yıl dönümüyle ilgili böyle bir hediye verilebilirdi. Daha da kötüsü, ABD yönetimi sözde soykırımı tanıyabilirdi. Sözde soykırımı ne ABD ne de diğer büyük Avrupa ülkeleri tanıdı ve bundan sonra da tanımaları imkânsız. Fakat Papa, Ermenilere bir jest yapmış oldu. Bu jest, şu anki durumda Ermenilerin Batıya meyletmesi için atılan bir adım. Şunu da göz önünde bulundurmak gerekir ki Ermenistan şu anda içinden çıkılmaz bir durumda. Rusyanın pençesinden kurtulmaya çalışsa da başaramıyor. Bu nedenle Vatikanın adımının büyük bir trajedi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Türkiyenin tutumu değişmedi ve bu tutum çok güçlü. dedi.
Kuluzadeye göre Papanın söz konusu adımı, ABD ve diğer önde gelen Batı ülkelerine, Ermenistanın soykırımın tanınması isteğine hayır cevabı verme imkânı sağlıyor. Azerbaycanın söz konusu durumla ilgili atacağı adımlara gelince Vefa Kuluzade, Bakünün artık bu konuda bir açıklama yaptığını ve bundan sonra yapacağı pek bir şey olmadığını vurgulayarak Azerbaycan, yapabilse gider işgal altındaki toprakları geri alır. Ancak buna Rusya faktörü engel oluyor. ifadelerini kullandı. (Azerbaycan, Azadlık - 15 Nisan 2015)